Berichten

‘Neem maar mee. Geen idee wat erop staat’, zei de medewerker van het Leger des Heils. En hij duwde me een pakketje bakelietplaten in handen van de Nederlandse Radio Unie. Opname 55254 bleek een vraaggesprek te bevatten met Gerrit Jurriaan Govaars. Wie dat is? Govaars was in 1887 de eerste heilssoldaat in ons land en één van de oprichters van het Leger des Heils in Nederland.

Schermafbeelding 2014-09-25 om 12.50.32Bijzonder geluidsmateriaal dus, dat vanaf 3 oktober te horen zal zijn in het Leger des Heils museum op de Wallen in Amsterdam. Voor dat museum hebben wij het concept ontwikkeld en de tentoonstelling ingericht.

Oude opnamen

Het interview met Gerrit Govaars duurt 11 minuten en dateert van 23 mei 1947. In dat jaar vierde het Leger zijn 60-jarig jubileum. De plaat is gehavend, kraakt, ruist en slaat over. Precies zoals het hoort bij oude opnamen. Maar kolonel Govaars klinkt alsof 1887 en de start van het Leger des Heils maar even geleden is. Met een joviaal, stevig Amsterdams accent vertelt hij: ‘Ik was nog maar een jongen toen ik voor het eerst van het Leger des Heils hoorde. Dat was in 77/78 (let op, 1878!) toen The Salvation Army voor het eerst bekendheid kreeg en beschreven werd in de bladen. Ik was toen een jaar of 10, nu ben ik 81. Ik had in mijn jeugd wel van het Leger des Heils gehoord en gelezen. En de pers was in die tijd het Leger niet zo heel gunstig gezind. Ze vonden het maar een vreemde beweging, die zogenaamde militaire godsdienst’.

Wim Ruitenbeek uit Rotterdam

Gerrit Govaars, van origine onderwijzer, speelde viool in de eerste volkssamenkomst in de Gerard Doustraat in Amsterdam. Op de plaat doet hij verslag van die bijeenkomst op zondagmorgen 8 mei 1887. Zijn viool is bewaard gebleven in een houten kist, zwart gelakt. Op het instrument wordt echter nooit meer gespeeld. Daarom heb ik Wim Ruitenbeek, violist van het Rotterdams Philharmonisch Orkest, gevraagd om de viool van Govaars weer nieuw leven in te blazen. Viool en interview zijn straks in het museum te beluisteren. Hier een voorproefje.

 

Vandaag, 100 jaar geleden, werd in Utrecht Alida Bosshardt geboren. En op 25 juni 2007 haalde de Heer haar ‘naar huis’, want daar geloofde zij in. De majoor werd bevorderd tot heerlijkheid, zo heet dat in het Leger des Heils. Gisteren kreeg ze een standbeeld en een brug in Amsterdam. Vanavond gaat ze als musical in premiere. Ik ben uitgenodigd en ik moet denken aan wat de majoor op 87-jarige leeftijd tegen mij zei over het Leger en haar rol in de organisatie. ‘Ik denk dat het Legerwerk gewoon doorgaat. De rijen sluiten zich en we gaan weer over tot de orde van de dag. Mijn haar is niet extra gekruld. Ik heb eigenlijk geen idee van iets bijzonders. Dus, wat is dat dan?’

Wie de majoor nog eens wil Afbeelding 2horen en anderen over haar – dit is een van mijn documentaires, uitgezonden door de NCRV (voorjaar 2000). Voor die gelegenheid heb ik mijn legerpet nog één keer opgezet. Om samen in Amsterdam strijdkreten te verkopen. Eerst wandelen we over de Nieuwe Oosterbegraafplaats waar de De Majoor wil worden begraven.

Portfolio Items